Sekcja Celiakalna

Przewodnicząca – prof. dr hab. n. med. Bożena Cukrowska

Pracownia Immunologii, Zakład Patologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”
al. Dzieci Polskich 20, 04–730 Warszawa
mail: b.cukrowska@ipczd.pl
tel.: 22 815 10 91

Sekretarz – dr hab. n. med. Anna Szaflarska-Popławska, prof. UMK
Zakład Endoskopii i Badań Czynnościowych Przewodu Pokarmowego Wieku Rozwojowego, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy,
ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9, 86–094 Bydgoszcz
mail: aszaflarska@wp.pl
tel. 525 854 888

 


Cele:

  1. Upowszechnienie wiedzy z zakresu diagnostyki i postępowania leczniczego w celiakii i innych chorobach glutenozależnych.

  2. Podnoszenie poziomu naukowego lekarzy różnych specjalności, diagnostów laboratoryjnych i dietetyków ze szczególnym uwzględnieniem wiedzy dotyczącej celiakii i innych chorób glutenozależnych.

  3. Współpraca ze środowiskami pacjentów i wspomaganie ich działalności.

  4. Nawiązywanie i podtrzymywanie międzynarodowej współpracy w zakresie wspólnych projektów naukowych, tworzenia wytycznych i szkolenia lekarzy.

  5. Współudział w tworzeniu programów umożliwiających badania przesiewowe, optymalną diagnostykę i opiekę w zakresie chorób glutenozależnych

 


Historia:

Sekcja Celiakii rozpoczęła swoją działalność zaraz na początku istnienia PTGHiŻD. Wraz z rozpoczęciem działalności PTGHiŻD w 1998 roku przewodniczącą Sekcji Celiakii została prof. Krystyna Karczewska, a sekretarzem dr n. med. Alicja Żabka z Kliniki Pediatrii w Zabrzu.

Sekcja Celiakii kontynuowała tradycje Sekcji Gastroenterologii i Żywienia prowadzonej poprzednio przez prof. Andrzeja Radzikowskiego w Polskim Towarzystwie Pediatrycznym. Wcześniej w ramach Sekcji Gastroenterologicznej Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego działała celiakalna grupa robocza.

W roku 2010 na zjeździe PTGHiŻD w Mikołajkach przewodniczenie Sekcji Celiakii przejęła prof. Anna Szaflarska-Popławska (2010–2014), a od 2014 roku Sekcji Celiakii przewodniczy prof. Bożena Cukrowska.

W 2018 roku ukazała się publikacja prof. Krystyny Karczewskiej w „Standardach Medycznych” opisująca historię rozwoju badań diagnostycznych, klinicznych i leczenia celiakii w Polsce (Karczewska K.: Moja przygoda z celiakią. Od Interlaken 1969 do Oslo 2012, [w:] „Standardy Medyczne. Pediatria”, (1), 2018.

 


Wytyczne:

  1. Husby S., Koletzko S., Korponay-Szabó I, et al.: European Society Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition Guidelines for Diagnosing Coeliac Disease; [w:] „J Pediatr Gastroenterol Nutr”,  Jan; 70 (1), 2020, ss.: 141–156. 

  2. Cukrowska B.: Zasady diagnostyki wg nowych wytycznych ESPGHAN 2020. Pediatria po Dyplomie.

  3. Husby S., Murray J.A., Katzka D.A.: AGA Clinical Practice Update on Diagnosis and Monitoring of Celiac Disease-Changing Utility of Serology and Histologic Measures: Expert Review; [w:] „Gastroenterology”, 156 (4), 2019, ss.: 885–889.

  4. Husby S., Koletzko S., Korponay-Szabó I.R., et al.: ESPGHAN Working Group on Coeliac Disease Diagnosis; ESPGHAN Gastroenterology Committee; European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition; [w:] „J Pediatr Gastroenterol Nutr.”, 54 (1), 2012, ss.: 136–160.

  5. Celiaklia – zasady diagnostyki według nowych wytycznych ESPGHAN 2020

 


Współpraca i badania:

  1. Uniwersytecki Szpital w Zurichu (Szwajcaria) – Department of Gastroenterology and Hepatology, University Hospital Zürich, CH-8001 Zürich (prof. Michael Scharl, dr Marcin Wawrzyniak) – przygotowanie wspólnego projektu polsko-szwajcarskiego w zakresie patogenezy celiakii, badania nad znaczeniem bariery nabłonkowej w patogenezie celiakii.

  2. Sowińska A., Morsy Y., Czarnowska E., Oralewska B., Konopka E., Woynarowski M., Szymańska S., Ejmont M., Scharl M., Bierła J.B., Wawrzyniak M., Cukrowska B.: Transcriptional and Ultrastructural Analyses Suggest Novel Insights into Epithelial Barrier Impairment in Celiac Disease; [w:] „Cells”, Feb. 24, 9 (2), 2020.

  3. Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Klinicznej Onkologii, CMKP, Warszawa; Zakład Genetyki, Instytut Onkologii, Warszawa (prof. Jerzy Ostrowski, dr hab. Agnieszka Paziewska) – badania w zakresie genetyki celiakii, poszukiwanie nowych polimorfizmów genów non-HLA związanych z celiakią.

    Paziewska A., Cukrowska B., Dąbrowska M., i wsp.: Combination Testing Using a Single MSH5 Variant alongside HLA Haplotypes Improves the Sensitivity of Predicting Coeliac Disease Risk in the Polish Population, [w:] „PLoS One”, Sep. 25, 10 (9), 2015: e0139197.

  1. Polsko-Ukraińska Fundacja Rozwoju Medycyny – współpraca w zakresie badań naukowych pomiędzy Polską i Ukrainą oraz szkolenia lekarzy na Ukrainie.

    Majsiak E., Cichoż-Lach H., Gubska O., Cukrowska B.: Celiakia – choroba dzieci i dorosłych: objawy, powikłania, grupy ryzyka i choroby współistniejące; [w:] „Polski Merkuriusz Lekarski”, Vol. 64, Nr 259, 2018, ss. 31–35.

  1. Projekt „Ocena zależności pomiędzy mutacją w genie TMPRSS6 a występowaniem niedokrwistości z niedoboru żelaza u dzieci z chorobą trzewną” – badanie koordynowane przez prof. Elżbietę Cyrtę-Jarocką (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski).
  1. Międzynarodowy projekt ProCeDE – ewaluacja nowych zaleceń diagnostycznych ESPGHAN 2012 w celiakii.

    Werkstetter K.J., Korponay-Szabó I.R., Popp A., et al.: ProCeDE study group. Accuracy in Diagnosis of Celiac Disease Without Biopsies in Clinical Practice, [w:]  „Gastroenterology”, Oct. 153 (4), 2017, ss.: 924–935.

  1. Międzynarodowy projekt współpracy z Uniwersytetem w Utrechcie (prof. Cisca Wijmenga) – „Mechanizmy patogenetyczne w celiakii ze szczególnym uwzględnieniem podłoża genetycznego”.

    Almeida R., Ricaño-Ponce I., Kumar V., et al.: Fine mapping of the celiac disease-associated LPP locus reveals a potential functional variant; [w:] „Hum Mol Genet.”, May 1, 23 (9), 2014, ss.: 2481–2489.

    Romanos J., Rosén A., Kumar V., et al. PreventCD Group.: Improving coeliac disease risk prediction by testing non-HLA variants additional to HLA variants.; Mar., 63 (3), Gut. 2014, ss.: 415–422.

    Trynka G., Hunt K.A., Bockett N.A., et al.: Dense genotyping identifies and localizes multiple common and rare variant association signals in celiac disease. „Nat Genet.” Nov. 6, 43 (12), 2011, ss.: 1193–1201.

    Zhernakova A., Stahl E.A., Trynka G., et al.: Meta-analysis of genome-wide association studies in celiac disease and rheumatoid arthritis identifies fourteen non-HLA shared loci.; [w:] „PLoS Genet.” Feb.; 7 (2) 2011: e1002004.

    Dubois P.C., Trynka G., Franke L., et al.: Multiple common variants for celiac disease influencing immune gene expression., [w:] „Nat Genet.” Apr.; 42 (4), 2010, ss.: 295–302, doi: 10.1038/ng.543. 

 


Przydatne linki:

  1. Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej
  2. Stowarzyszenie „Przekreślony Kłos”
  3. Wyszukiwarka restauracji i kawiarni bezglutenowych
  4. Stowarzyszenia międzynarodowe:
    •  https://www.theceliacsociety.org/          
    •  https://www.isscd-global.org/home/
    •  https://www.cyeweb.eu/cye-conferences/

 


Rekomendowane konferencje:

https://www.conferenceseries.com/celiac-disease.php

 


Wydarzenia:


Konferencje 2019

  • 18th International Celiac Disease Symposium, Paryż 2019. Sprawozdanie z Sympozjum opublikowane w „Standardach Medycznych”, 16, 2019, ss.: 592–595. 
  • Konferencja z okazji XIV Międzynarodowego Dnia Celiakii, (Warszawa, 25 maja 2019 r.).


Webinaria 2019


Konferencje 2020

 


Sprawozdania z działalności:

Wielkość fontu
Kontrast